Tính Ngày Dự Sinh Và Tuổi Thai

Tuổi thai không đếm từ lúc thụ thai mà từ ngày 0: ngày đầu của kỳ kinh cuối. Mọi cách nhập trong công cụ (thụ thai, chuyển phôi, siêu âm, ngày dự sinh có sẵn) đều được quy về ngày 0 này, rồi dùng chung một phép cộng và một cách đọc.

Hai cách gọi dễ gây nhầm: phiếu siêu âm và hướng dẫn sản khoa dùng tuổi thai tính từ ngày 0, còn thai nhi thật sự nhỏ hơn con số đó khoảng hai tuần. Khi một người nói “thai 31 tuần” và người khác nói “bé mới 29 tuần”, cả hai có thể đang đúng.

Cách đọc “31 tuần 2 ngày” là đã qua 31 tuần tròn cộng thêm 2 ngày, nên đang ở tuần thứ 32 của thai kỳ. Bảng “Thang 42 tuần” trong công cụ ghi ngày tuổi thai chạm đúng mỗi số tuần, để bạn đối chiếu với lịch khám của mình.

Theo quy ước của ACOG, ngày dự sinh (EDD) là 280 ngày sau ngày đầu của kỳ kinh cuối. Con số này giả định chu kỳ 28 ngày và rụng trứng ở ngày 14, nên chưa tính trí nhớ về ngày kỳ kinh, chu kỳ không đều hay ngày rụng trứng lệch.

Khi chu kỳ của bạn không phải 28 ngày, công cụ dời ngày 0 thêm hoặc bớt đúng số ngày chênh, với giả định rụng trứng cách kỳ kinh sau 14 ngày. Đây là quy ước phổ biến chứ không phải khuyến cáo của ACOG, nên chu kỳ 28 ngày (không điều chỉnh) luôn cho đúng ngày theo ACOG.

Cùng một ngày đầu kỳ kinh (01/03/2026), chu kỳ ngắn nhất và dài nhất trong bảng cho ngày dự sinh cách nhau 24 ngày. Chênh lệch đó là lý do siêu âm đầu thai kỳ quan trọng khi chu kỳ không đều.

Cách nhẩm “cộng 7 ngày, trừ 3 tháng”

Quy tắc Naegele quen thuộc (cộng 7 ngày, trừ 3 tháng, thêm 1 năm) là cách nhẩm gần đúng của cùng phép cộng 280 ngày. Vì tháng dài ngắn khác nhau, đôi khi kết quả nhẩm lệch vài ngày. Ví dụ kỳ kinh bắt đầu 31/03/2026: cộng đúng 280 ngày cho 05/01/2027, còn cách nhẩm cho 07/01/2027, lệch 2 ngày. Công cụ luôn cộng đúng ngày, không nhẩm theo tháng.

Nếu có một mốc chính xác hơn trí nhớ về kỳ kinh, ACOG khuyến cáo dùng nó để đặt ngày dự sinh. Các mốc dưới đây quy về cùng ngày 0, nên cho cùng một thai kỳ thì ra cùng một ngày dự sinh.

Các ví dụ kỳ kinh, thụ thai và siêu âm cố ý chọn nhất quán: kỳ kinh ngày 01/03/2026, thụ thai ngày 15/03/2026 và siêu âm 8 tuần 5 ngày ngày 01/05/2026 đều cho ngày dự sinh 06/12/2026. Chuyển phôi có ngày dự sinh riêng vì đó là một thai kỳ khác.

Quy ước nào đến từ nguồn, quy ước nào suy ra. ACOG nêu trực tiếp phôi ngày 5 (261 ngày) và phôi ngày 3 (263 ngày). Phôi ngày 6 dùng cùng công thức “266 trừ tuổi phôi”, và mốc thụ thai + 266 ngày là 280 trừ 14 theo giả định rụng trứng ở ngày 14. Hai dòng đó công cụ ghi “suy ra”, không trình bày như một khuyến cáo.

ACOG đặt một bảng ngưỡng cho bác sĩ: nếu ngày dự sinh theo siêu âm chênh hơn một số ngày nhất định so với kỳ kinh thì đổi ngày dự sinh theo siêu âm, còn không thì giữ ngày theo kỳ kinh. Ngưỡng nới dần vì siêu âm càng muộn càng kém chính xác. Mục “Đối chiếu với kết quả siêu âm” trong công cụ làm đúng phép so này.

Ngưỡng là “chênh hơn N ngày”, nên chênh đúng N ngày vẫn giữ nguyên ngày theo kỳ kinh. Công cụ chọn hàng của bảng theo tuổi thai trên siêu âm vào ngày siêu âm. Ví dụ với kỳ kinh bắt đầu 01/03/2026 (chu kỳ 28 ngày):

Tam cá nguyệt theo ACOG: tam cá nguyệt 1 đến hết 13 tuần 6 ngày, tam cá nguyệt 2 14 tuần 0 ngày đến 27 tuần 6 ngày, tam cá nguyệt 3 từ 28 tuần 0 ngày. Công cụ đổi các ranh giới này thành ngày cụ thể từ ngày 0 của bạn.

Tuổi thai theo tuần và theo tháng

Nhiều người hỏi “thai mấy tháng”. Tháng không phải đơn vị của hướng dẫn sản khoa, và chia số tuần cho 4 cho kết quả lệch vì tháng lịch dài 28 đến 31 ngày. Công cụ tính số tháng lịch đã qua kể từ ngày 0 (cùng cách tính tháng của công cụ tính tuổi em bé), rồi cộng 1 để ra “tháng thứ”.

Cách hiểu “tháng thứ mười” cũng khác nhau giữa người này người kia; ở đây “tháng thứ n” nghĩa là đang trong tháng lịch thứ n kể từ ngày 0, và ngày dự sinh của thai kỳ ví dụ rơi vào tháng thứ 10.

Chọn “Ngày bé sinh” để biết tuổi thai vào đúng ngày sinh, sinh sớm hay muộn so với ngày dự sinh bao nhiêu ngày, và tên gọi theo số tuần. Hai bảng tên gọi (ACOG cho nhóm đủ tháng, WHO cho sinh non) đều là cách gọi theo số tuần, không phải nhận định về sức khỏe.

Ví dụ với ngày dự sinh 06/12/2026:

Đây là tên gọi theo số tuần để thống nhất cách ghi chép; việc một lần sinh sớm hay muộn có ý nghĩa gì với mẹ và bé phải do bác sĩ đánh giá. Nếu tuổi thai tính ra vượt 45 tuần, công cụ báo ngoài phạm vi thai kỳ thông thường và đề nghị kiểm tra lại ngày nhập thay vì cố tính.

Công cụ ghi kèm ngày âm lịch của ngày dự sinh để bạn tra cứu. Ngày dự sinh ví dụ Chủ Nhật 06/12/2026 là ngày 28/10 âm lịch (năm âm lịch 2026).

Ngày âm lịch được kiểm chứng từ năm 1969 đến 2050; ngoài khoảng đó công cụ không hiển thị thay vì ước đoán. Phần này chỉ là tra cứu lịch: mọi tính toán tuổi thai dùng ngày dương lịch, và việc chọn thời điểm sinh là quyết định y khoa, không phải của lịch.

Mọi quy tắc nằm trong một tệp dữ liệu duy nhất, kèm câu trích nguyên văn từ văn bản gốc, đã được đối chiếu với trang gốc vào ngày 06/10/2026.

Phần là giả định hoặc suy ra

• Điều chỉnh theo độ dài chu kỳ: giả định rụng trứng cách kỳ kinh sau 14 ngày. Quy ước phổ biến, không phải khuyến cáo của ACOG.
• Ngày thụ thai + 266 ngày và phôi ngày 6: suy ra từ các con số ACOG nêu, ghi “suy ra” trong bảng.
• Tháng thai kỳ theo lịch và tuổi thai kể từ thụ thai: cách trình bày của công cụ, không phải thuật ngữ của hướng dẫn.
• Thai đơn: ACOG mô tả thai đơn kéo dài trung bình 280 ngày. Công cụ không phân biệt đơn thai hay đa thai và không nói gì về thời điểm sinh của đa thai.

Công cụ không dùng văn bản hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam làm nguồn trực tiếp, vì bản có đoạn về ngày dự sinh chưa được đối chiếu. Nếu bác sĩ của bạn dùng một quy ước khác, hãy theo bác sĩ: nhập “Ngày dự sinh đã có” để xem tuổi thai và các mốc theo đúng ngày bác sĩ đã đặt.

Khi cần cộng thêm số tuần hay số ngày vào một ngày bất kỳ, dùng Cộng trừ ngày; muốn đếm số ngày làm việc giữa hai ngày, dùng Tính ngày làm việc; còn muốn đếm ngược tới một ngày bất kỳ theo từng giây, dùng công cụ đếm ngày.