Tính 49 Ngày, 100 Ngày, Giỗ Đầu, Giỗ Hết

Mỗi mốc ghi ngày dương lịch, ngày âm lịch, thứ trong tuần, cách đếm đã dùng và còn bao lâu nữa (hoặc đã qua bao lâu). Ví dụ người mất ngày 11/08/2026 (Thứ Ba, âm lịch 29/6/2026), xem vào ngày 05/10/2026:

Hai nhóm mốc dùng hai kiểu tính khác nhau và công cụ không trộn lẫn chúng: 49 và 100 ngày là số ngày liên tục trên lịch dương; giỗ đầu và giỗ hết là ngày trên lịch âm, nên ngày dương của chúng thay đổi theo từng năm. Mở ví dụ này trong công cụ →

Tập quán có nguồn Các nguồn nói 49 ngày (chung thất) tính từ ngày mất; Tùy nguồn một số nơi tính từ ngày an táng (khi đó hãy nhập ngày an táng vào công cụ). Chỗ các nguồn khác nhau là ngày mất được tính là ngày thứ nhất hay là ngày 0, và Sự kiện lịch hai cách luôn chênh đúng 1 ngày.

Sự kiện lịch Ví dụ người mất ngày 11/08/2026. Hai cột trên đều là phép cộng ngày dương lịch liên tục; tháng thiếu, tháng đủ và tháng nhuận âm lịch không làm thay đổi kết quả.

Bảy tuần thất

Tập quán có nguồn Nhiều gia đình làm lễ mỗi 7 ngày cho đến ngày thứ 49, gọi là cúng thất, ngày thứ 49 là chung thất. Công cụ liệt kê cả bảy ngày theo cách đếm bạn chọn:

Quy ước của công cụ 100 ngày dùng đúng cách đếm của 49 ngày, chỉ đổi con số: ngày thứ 100 là ngày mất cộng 99 ngày (hoặc cộng 100 ngày nếu chọn cách cộng đủ). Tập quán có nguồn Tên gọi thường gặp của lễ này là tốt khốc.

• Khoảng cách giữa hai mốc luôn là 51 ngày (100 − 49 = 51), dù chọn cách đếm nào.
• Sự kiện lịch Cả hai tính theo ngày dương liên tục. Ngày âm lịch ghi bên cạnh chỉ là ngày âm tương ứng, không dùng để tính. Vì tháng âm có 29 hoặc 30 ngày, ngày âm của mốc 49 và 100 không đi theo một quy luật cố định.
• Khác giỗ đầu, giỗ hết. Hai mốc này không lặp lại theo ngày âm lịch hằng năm, nên không có “ngày 49 âm lịch” hay “ngày 100 âm lịch”.

Tập quán có nguồn Giỗ đầu (tiểu tường, còn gọi là giáp năm) là sau một năm, 12 tháng; giỗ hết (đại tường) là sau hai năm, 24 tháng. Cả hai tính trên lịch âm, vì vậy Sự kiện lịch không phải ngày mất cộng 365 hay 730 ngày. Ví dụ người mất ngày 29/6/2026 âm lịch (11/08/2026 dương lịch):

1. Ngày mất29/6/2026 âm lịch11/08/2026 · Thứ Ba
2. Giỗ đầu · 12 tháng29/6/2027 âm lịch01/08/2027 · Chủ Nhật
3. Giỗ hết · 24 tháng29/6/2028 âm lịch19/08/2028 · Thứ Bảy

Hai cách tính, chỉ khác nhau khi có tháng nhuận ở giữa

Sự kiện lịch Với người mất ngày 11/08/2026 hai cách cho cùng một giỗ đầu (01/08/2027) vì giữa năm 2026 và 2027 không có tháng nhuận xen vào. Khi có, kết quả khác nhau, như ví dụ ở phần “Tháng nhuận”.

Còn 27 tháng và 36 tháng thì sao?

Hai con số 27 và 36 tháng hay được nhắc cạnh giỗ hết. Công cụ không dùng chúng làm lựa chọn giỗ hết, vì các nguồn đã đọc không nói đó là ngày giỗ hết:

• Tập quán có nguồn Giỗ hết là đại tường, sau hai năm. Sách Việt Nam phong tục của Phan Kế Bính (đăng báo đầu thế kỷ 20; bản trên Wikisource đã được đọc) viết “Hai năm giỗ hết gọi là đại tường”; các chuyên mục giacngo.vn ghi “đúng 24 tháng”; bài khảo cứu của Nguyễn Cung Thông liệt kê đại tường là “giỗ sau 2 năm”. Các nguồn này khớp nhau, nên 24 tháng là giá trị duy nhất công cụ dùng.
• Tùy nguồn 27 tháng là thời hạn của tang, kết thúc bằng một lễ khác. Trang của một chùa (Phật Ân) viết thời hạn tang là “ba năm, sau giảm bớt còn hai năm ba tháng”, và lễ bỏ tang phục (trừ phục, còn gọi là đàm tế) làm “trong vòng ba tháng” sau hai năm; hai trang dịch vụ nghĩa trang viết “đại tang ba năm, trên thực tế chỉ để 27 tháng”. Phan Kế Bính lại đặt lễ đàm tế “hai tháng sau đại tường”, tức khoảng tháng thứ 26. Các nguồn không thống nhất về ngày, và lễ này không phải giỗ hết, nên công cụ không tính ngày cho lễ mãn tang.
• Tùy nguồn 36 tháng (“ba năm”) là thời hạn danh nghĩa của tang trong sách cổ và trong các bài trên, không phải ngày giỗ. Một bài tổng hợp trên Wikipedia viết đại tường là “sau 3 năm”, nhưng điều đó mâu thuẫn với sách mà bài ấy dẫn và không nguồn nào khác ủng hộ; truyền thống Cao Đài thì đếm theo 200 và 300 ngày. Vì thiếu nguồn đủ tin cậy, 36 tháng không được dùng.

Nếu gia đình bạn làm lễ mãn tang riêng, hãy hỏi người lớn tuổi hoặc nhà chùa. Chi tiết nguồn ở phần “Nguồn và quy ước”.

Cúng sớm một ngày

Tùy nguồn Một số vùng, gia đình cúng giỗ trước một ngày (một chuyên mục hỏi đáp Phật giáo ghi “nhiều vùng cúng giỗ trước một ngày”). Quy ước của công cụ Tùy chọn “Cúng sớm 1 ngày” lùi mọi ngày giỗ đúng 1 ngày, và công cụ tính lại cả ngày âm: giỗ đầu của ví dụ trên từ 01/08/2027 thành 31/07/2027 (28/6/2027 âm lịch). Tùy chọn này tắt theo mặc định.

Sự kiện lịch Một năm âm lịch nhuận có thêm một tháng, nên “12 tháng sau” và “năm sau” có thể không trùng. Tùy nguồn Cách xử lý thì các nguồn chưa thống nhất, và công cụ nói rõ từng bước thay vì chọn thay bạn. Có ba tình huống:

Ví dụ có đủ các tình huống

Ba ví dụ cuối là ba trường hợp được mô tả trong các chuyên mục hỏi đáp Phật giáo (giacngo.vn, phatgiao.org.vn); công cụ cho ra đúng các tháng đó khi chọn “đủ số tháng âm lịch” (và “cúng sớm 1 ngày” cho ví dụ thứ ba). Kết quả giống một nguồn không có nghĩa nguồn đó là quy tắc chung.

Sự kiện lịch Tháng âm lịch chỉ có 29 hoặc 30 ngày, nên người mất ngày 30 có thể gặp năm mà tháng ấy không có ngày 30. Tùy nguồn Chúng tôi đã tìm và đọc các trang hướng dẫn tính giỗ, kể cả các chuyên mục hỏi đáp Phật giáo nói kỹ về tháng nhuận; trong số đó không trang nào nêu cách cúng giỗ trong trường hợp này. Vì vậy công cụ không chọn ngày 29 hay mùng 1; nó báo đây là trường hợp ngoại lệ và đưa ra hai ngày kề cận trên lịch.

• Cúng sớm 1 ngày (nếu bật) lùi cả hai ngày kề cận đúng 1 ngày: ví dụ trên thành 08/07/2002 và 09/07/2002.
• Chỉ xảy ra khi tháng giỗ thiếu. Nếu tháng giỗ có 30 ngày thì ngày 30 tồn tại và công cụ tính bình thường.
• Bảng giỗ qua các năm đánh dấu từng năm như vậy bằng nền vàng nhạt, ghi cả hai ngày.

Một ví dụ gần hiện tại (xem ngày 05/10/2026): người mất ngày 30 tháng 6 năm 2026 (12/08/2026) sẽ có giỗ đầu rơi vào tháng 6 năm 2027, tháng chỉ có 29 ngày: hai ngày kề cận là 01/08/2027 và 02/08/2027.

Năm âm lịch (12 hoặc 13 tháng) không dài bằng năm dương lịch, nên cùng một ngày âm lịch rơi vào ngày dương khác nhau mỗi năm. Bảng dưới là ngày giỗ hằng năm của ví dụ 29/6/2026 âm lịch, đổi ra dương lịch:

Tập quán có nguồn Sau giỗ hết, các nguồn đều nói giỗ giữ nguyên ngày và tháng âm lịch của ngày mất. Công cụ cho xem đến 12 năm sau và ghi chú những năm có tháng nhuận cùng số hoặc tháng thiếu.

Các trang dưới đây đã được đọc để xây dựng công cụ. Mọi dòng đều là trang đã đọc nội dung; những điều chỉ thấy trong tóm tắt của kết quả tìm kiếm không được dùng làm căn cứ. Công cụ không xem nguồn nào là quy tắc chung cho mọi gia đình, và không để các nguồn “thắng” nhau khi họ nói khác.

Từng quy tắc: nguồn nào nói gì, và công cụ làm gì

Phân loại các khẳng định chính trong trang

• Tệp .ics tạo ngay trên máy bạn. “Thêm vào lịch” ở từng mốc tải một sự kiện cả ngày; “Tải lịch các mốc sắp tới” gộp các mốc chưa qua và ba ngày giỗ tiếp theo. Mốc đã qua không có nút.
• Tiêu đề chung. Ví dụ “Lễ 100 ngày (tốt khốc)” hoặc “Giỗ đầu”; không có tên, không có ngày mất. Có thể nhắc lúc 09:00 cùng ngày hoặc trước 1, 3, 7 ngày.
• Ngày giỗ là ngày cụ thể, không dùng quy tắc lặp lại hằng năm, vì ngày dương của giỗ đổi theo năm âm lịch.

BEGIN:VEVENT
DTSTART;VALUE=DATE:20261118
DTEND;VALUE=DATE:20261119
SUMMARY:Lễ 100 ngày (tốt khốc)
TRANSP:TRANSPARENT
BEGIN:VALARM
ACTION:DISPLAY
TRIGGER:-PT15H
END:VALARM
END:VEVENT

Mọi ngày trong bảng do chính công cụ tính và được đối chiếu với một phép tính độc lập. Bấm vào tình huống để mở trong công cụ.

Công cụ tính cho ngày mất từ 01/01/1969 đến 31/12/2050 (lịch âm trong phạm vi này đã được đối chiếu từng ngày với một phép tính thiên văn độc lập). Giỗ rơi sau 31/12/2050 được báo là ngoài phạm vi thay vì đoán.